Dawno, dawno temu, w odleg\u0142ej rzeczywisto\u015bci, by\u0142 \u015bwiat bez Facebooka. Istnia\u0142y fora, czaty, BBS-y, grupy dyskusyjne IRC i r\u00f3\u017cne programy do komunikacji. Istnia\u0142 radosny CHAOS, w kt\u00f3rym, \u017ceby z kim\u015b pogada\u0107 trzeba by\u0142o korzysta\u0107 z takich samych rozwi\u0105za\u0144. Byli moderatorzy tych us\u0142ug, administratorzy a najcz\u0119\u015bciej czysty \u017cywy \u017cywio\u0142. I to by\u0142o \u2026\u2026 wtedy normalne.<\/p>\n\n\n\n
W 2004 roku pewien student Harwardu ( nie myli\u0107 z Hogward-em ) uruchomi\u0142 pierwsza wersj\u0119 serwisu maj\u0105cego na celu wspomaga\u0107 wymian\u0119 informacji pomi\u0119dzy lud\u017ami \u201ethefacebook\u201d. <\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkowo narz\u0119dzie dost\u0119pne wy\u0142\u0105cznie dla student\u00f3w uczelni, w b\u0142yskawiczny awansowa\u0142o na serwis o \u015bwiatowym zasi\u0119gu o randze ponadnarodowego molocha. Ale tu nie o tym mowa. Historia FB jest ciekawa i warto sobie w wolnej chwili o niej poczyta\u0107 ( niekoniecznie obejrze\u0107 film ) ale w tym momencie chcia\u0142em wr\u00f3ci\u0107 do tematu tego, z czym spotykamy si\u0119 codziennie w spos\u00f3b zupe\u0142nie nie\u015bwiadomy.<\/p>\n\n\n\n
Po kolei. Ka\u017cdy z nas w ramach FB ma pewna swoja pul\u0119 znajomych jedni wi\u0119cej \u2026 drudzy mniej. Ka\u017cdy z tych znajomych jest w stanie wygenerowa\u0107 pewna ilo\u015b\u0107 powiadomie\u0144. Co poniekt\u00f3rzy codziennie \u201ezamelduj\u0105 si\u0119\u201d nowym postem, inni od wielkiego dzwonu co\u015b napisz\u0105. Nasza strona g\u0142\u00f3wna o\u017cywa wype\u0142niaj\u0105c si\u0119 tymi tre\u015bciami, dodatkowo sam FB raczy nas r\u00f3\u017cnymi reklamami i \u201eartyku\u0142ami kt\u00f3re mog\u0105 nam si\u0119 spodoba\u0107\u201d. Na razie nuda, nic ciekawego nie napisa\u0142em. <\/p>\n\n\n\n
Teraz dodajmy efekt skali. Mo\u017ce nie b\u0119dzie to prawda objawiona, ale my Facebooka nie interesujemy. Robimy wy\u0142\u0105cznie za mr\u00f3weczki kt\u00f3re maj\u0105 poch\u0142ania\u0107 tre\u015bci, lajkowa\u0107 i generowa\u0107 przych\u00f3d z reklam. Dla FB ciekawe s\u0105 konta kt\u00f3re maja miliony ogl\u0105daj\u0105cych, kt\u00f3re generuj\u0105 ruch, kt\u00f3rych \u201eLajk\u201d wa\u017cy grube pieni\u0105\u017cki. Takie konta, ze wzgl\u0119du na skal\u0119 swoich zasi\u0119g\u00f3w, oraz ilo\u015b\u0107 powi\u0105zanych z nimi danych, nie da\u0142o by si\u0119 ogarn\u0105\u0107 prostym wy\u015bwietlaniem informacji. Dlatego kto\u015b wymy\u015bli\u0142 algorytmy. <\/p>\n\n\n\n
Algorytm ( jeden z wielu ) decyduje co zostaje wy\u015bwietlone na naszej stronie startowej. Bierze pod uwag\u0119 nasze sympatie i zainteresowania i podsuwa nam tre\u015bci kt\u00f3re s\u0105 z nimi zgodne. I nie \u2026 nie pods\u0142uchuje naszych rozm\u00f3w, nie przegl\u0105da poczty. Po prostu sami mu te informacje dajemy. Nasze polubienia, nasze interakcje z postami znajomych, nasze kontakty na Messengerze \u201eucz\u0105\u201d algorytm naszego sposobu my\u015blenia i zainteresowa\u0144. Wyobra\u017acie sobie \u017ce macie sekretark\u0119 ( sekretarza w zale\u017cno\u015bci od upodoba\u0144 ) kt\u00f3ra za Was obs\u0142uguje Facebooka. Wklepuje newsy, klika \u201eLubi\u0119 to\u201d, drukuje informacje kt\u00f3re Was zainteresowa\u0142y. Czy Ona ( On ) Was \u015bledzi ? No raczej tak nie powiecie. Po prostu wykonuje swoja prac\u0119. Po pewnym okresie czasu taka osoba \u201enauczy\u0142a\u201d by si\u0119 Was i pomaga\u0142a by Wam. Selekcjonowa\u0142a by – nieeee to nie przejdzie.. to si\u0119 nie spodoba wi\u0119c po co drukowa\u0107, to mo\u017ce zainteresuje\u2026 to u\u0142\u00f3\u017cmy na g\u00f3rze\u2026.. Za\u0142atwia wst\u0119pna selekcje danych i u\u0142atwia Wam \u017cycie, nadal ci\u0119\u017cko to nazwa\u0107 szpiegowaniem prawda ? No to teraz znowu wracam i nadam tej osobie nazw\u0119. Algorytm<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli macie sporo znajomych w tym paru p\u0142odnych w tre\u015bci, algorytm ma co robi\u0107. Jak dodamy jeszcze jakie\u015b grupy z FB, tre\u015bci dodatkowe.. To oka\u017ce si\u0119, \u017ce to ca\u0142kiem zaj\u0119ty element serwisu. Cichy, mi\u0142y, uk\u0142adny i zupe\u0142nie niewidoczny. Tyle, \u017ce mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce fakt, i\u017c go nie wida\u0107 mo\u017ce mie\u0107 spore konsekwencje. W kt\u00f3rym\u015b momencie nasz algorytm z fajnego porz\u0105dkowego zmienia si\u0119 w naszego stra\u017cnika. Co \u015bmieszniejsze\u2026.. nadal sami jeste\u015bmy temu \u201ewinni\u201d. Algorytm nauczony, \u017ce nie interesuj\u0105 nas okre\u015blone tre\u015bci, odcina nas od nich. Odg\u00f3rnie podejmuje za nas decyzje, \u017ce dan\u0105 tre\u015b\u0107 zobaczymy, a innej ju\u017c nie, tworz\u0105c wok\u00f3\u0142 nas swoist\u0105 ba\u0144k\u0119 informacyjn\u0105. Polaryzuj\u0105c nasz \u015bwiatopogl\u0105d, odcinaj\u0105c nas od tre\u015bci kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 dal nas \u201eniewygodne\u201d lub kontrowersyjne. Podsuwa nam wiadomo\u015bci kt\u00f3re s\u0105 w kr\u0119gu naszych zainteresowa\u0144 i kt\u00f3re nam si\u0119 spodobaj\u0105, tak by nasza Strona g\u0142\u00f3wna nas przyci\u0105gn\u0119\u0142a i zainteresowa\u0142a i nie by\u0142a zbytnio prze\u0142adowana. Tre\u015bci mniej istotne l\u0105duj\u0105 na dole, to czym ostatnio si\u0119 interesowali\u015bmy \u2026. Ciut wy\u017cej. Posty wrzucane przez dawno nie widzianego znajomego wyl\u0105dowa\u0142y gdzie\u015b na dole? Artyku\u0142 nagle znikn\u0105\u0142 cho\u0107 by\u0142 tu przed chwil\u0105 ? To Tw\u00f3j algorytm uzna\u0142, \u017ce ta informacja Ci ju\u017c nie jest potrzebna. <\/p>\n\n\n\n Jeszcze raz. \u017baden spisek, szpiegostwo. Nic w tym stylu. To nasze w\u0142asne wygodnictwo czyni nas niewolnikami tych cichych pomocnik\u00f3w. One tylko staraj\u0105 si\u0119 nam pom\u00f3c w codziennym \u017cyciu. \u017be nadgorliwie\u2026. c\u00f3\u017c \u2026 nikt nie jest doskona\u0142y. \u017be przy okazji FB stara nam si\u0119 podrzuci\u0107 troch\u0119 tre\u015bci na kt\u00f3rych mo\u017ce zarobi\u0107 ? OUPS\u2026 ale przeczytali\u015bcie regulamin FP prawda ?<\/p>\n\n\n\n \u017byjemy w \u015bwiecie w kt\u00f3rym zderzamy si\u0119 z nat\u0142okiem informacji, zalewem informacji mniej lub bardziej potrzebnych. W cyfrowym \u015bwiecie, problem ten zauwa\u017cono, i podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 wsparcia naszego niedoskona\u0142ego i coraz bardziej zaj\u0119tego umys\u0142u, poprzez wprowadzenie mechanizm\u00f3w selekcji i agregacji danych. Czynno\u015bci te wykonywane s\u0105 bez naszego udzia\u0142u, niejako w tle, a my dostajemy gotowe efekty na ekranie. Gorzej, \u017ce do\u015b\u0107 cz\u0119sto bez naszej \u015bwiadomo\u015bci. Je\u015bli wierzycie \u017ce Google daje Wam wyniki wyszukiwania bez wcze\u015bniejszego \u201eprzygotowania\u201d go pod Wasze preferencje \u2026 to c\u00f3\u017c\u2026. informuje, \u017ce nie zawsze.Tak wi\u0119c jak spojrzycie na Wasz\u0105 stron\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 Facebooka, to pami\u0119tajcie, \u017ce przegl\u0105dacie nie to co wrzucili wszyscy Wasi znajomi, tylko ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119 Waszego asystenta \/ asystentki ( ciut mnie m\u0119czy ta poprawno\u015b\u0107 \u2026 ale nie mog\u0119 by\u0107 wiecznie m\u0119skim szowinist\u0105 prawda ? ). I nie jest to szpieg, ba ci\u0119\u017cko nazwa\u0107 szpiegiem mechanizm kt\u00f3remu sami te dane wciskacie.<\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bnie us\u0142ysza\u0142em charakterystyczne \u201epiiing\u201d od kom\u00f3rki\u2026\u2026. Jutro druga cz\u0119\u015b\u0107 o algorytmach, ciut kr\u00f3tsza. Tym razem b\u0119dzie o od\u017awiernych\u2026\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dawno, dawno temu, w odleg\u0142ej rzeczywisto\u015bci, by\u0142 \u015bwiat bez Facebooka. Istnia\u0142y fora, czaty, BBS-y, grupy dyskusyjne IRC i r\u00f3\u017cne programy do komunikacji. Istnia\u0142 radosny CHAOS, w kt\u00f3rym, \u017ceby z kim\u015b pogada\u0107 trzeba by\u0142o korzysta\u0107 z ...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":410,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,13],"tags":[8,9,10,11,4,14],"class_list":["post-13","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-it","category-jak-to-dziala","tag-algorytm","tag-bezpieczenstwo","tag-facebook","tag-instagram","tag-spoleczenstwo","tag-technika"],"yoast_head":"\n